Köpeğiniz sizinle aynı nedenden dolayı endişeli olabilir
- Mehmet C. Keles
- 26 Haz 2023
- 2 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 29 Haz 2023
Pek çok psikolog, insan kişiliğini beş "faktöre" ayırır: dışadönüklük, nevrotiklik, açıklık, uyumluluk ve vicdanlılık. Bu özellikler genetikten etkilenebilir ve bir kişinin zihinsel sağlığını, özellikle nevrotikliği veya sıkıntı ve üzüntü gibi olumsuz duyguları hissetme eğilimini etkileyebilir. Araştırmalar, nevrotik kişiliklerin depresyon veya kaygıya karşı daha savunmasız olduğunu, vicdanlılık ve uyumluluk gibi özelliklerin ise bu bozukluklara karşı koruma sağladığını göstermiştir.
Sokakta karşılaşabileceğiniz sıradan bir köpek sahibi bile size köpeklerin tıpkı sizin veya benim gibi farklı kişiliklere sahip olabileceğini söyleyecektir. Bazıları cesurdur, kimisi temkinlidir. Tembel köpekler vardır ya da çok enerjik köpekler…
Helsinki Üniversitesi'nde bir köpek araştırmacısı olan Milla Salonen ve arkadaşları, köpekleri gruplandırmak için yedi kişilik faktörü önerdiler: güvensizlik, enerjik, eğitime odaklanan, saldırgan/baskın, insan seven, köpek seven ve azimli. Salonen, bu faktörlerin bazılarının insanlardakilerle örtüştüğünü açıklıyor. Örneğin, köpeklerdeki güvensizlik, insanlarda nevrotikliğe paralel olabilir", diyor.
Salonen ve arkadaşları, bir köpeğin kişiliğinin davranışını nasıl etkileyebileceğini ve bunun insanlarda görülenlerle nasıl benzeşebileceğini değerlendirmek istedi. Böylece köpek sahiplerine 63 soruluk bir anket hazırladılar. 52 türden 11.360 köpek ve sahibi ankete katıldı. Sorular köpeğin sağlığı ve geçmişi, korkuları, seslere duyarlılığı, ayrılma kaygısı, dürtüselliği, dikkatsizliği ve insanlara veya diğer köpeklere karşı saldırganlığı hakkındaydı.
Araştırmada, insanlarda olduğu gibi köpeklerde de kişiliğin davranışlarla yakından ilişkili olduğu bulundu. Salonen ve arkadaşları, özellikle "güvensiz" bir kişiliğe sahip köpeklerin tüm istenmeyen davranışları yapma olasılığını daha yüksek buldu.
Salonen, "Bu durum, insanlardaki nevrotiklik ve kaygıya oldukça benzer," diye açıklıyor: “Diğer kişilik özellikleri de dahil edildi. Düşük eğitim odağına sahip köpeklerin, insanlarda dikkat eksikliği bozukluklarının semptomlarına benzeyen, kıpırdanma, yerinde duramama veya görevleri yarıda bırakma gibi dürtüsel davranışlara sahip olma olasılığı da yüksekti."
Diğer araştırmacılar, sonuçlarının psikiyatrik bozuklukların genetik temelini incelemek için kullanılabileceğini söylüyorlar. Salonen, köpeklerin genetik araştırma için çok uygun olduğunu, çünkü cins grupları farklılaşsa da genetik olarak neredeyse aynı olduklarını söylüyor. Daha güvensiz veya daha az odaklı olduğu bilinen belirli bir türün genlerine bakmak, hem köpeklerde hem de insanlarda kaygı veya dikkat eksikliği bozukluklarının altında yatan genetik faktörleri ortaya çıkarabilir.
Çoğu köpek sahibi, köpeğini mutlu, sağlıklı ve güvende tutmak istiyor. Bunun için çabalıyor. Bu hepimizin ortak duygusu. Ancak köpeğinizi biraz rahat bırakmanızda da fayda var. Küçük olayları büyütmenin pek faydası olmaz. Köpeğinizin ‘size fazla gelen’ veya ‘otoritenizi sarsan’ basit günlük davranışları, "ciddi sorunları olduğu anlamına gelmez."
Prince Edward Island Üniversitesi'nde hayvan davranışçısı olan Karen General, konuyu şöyle özetliyor:
Köpeğinizin davranışından gerçekten endişeleniyorsanız, size önerim artık bir yaz fırtınasını bile sakince atlatabilen köpeğim Teddy ile yaptığımız gibi, yavrunuzu bir uzmana götürmeniz olacaktır.
Comments